Bill Murray
William James “Bill” Murray, 21 Eylül 1950 tarihinde Wilmette, Illinois, ABD’de dünyaya gelmiş; Amerikalı oyuncu, komedyen ve yazar kimliğiyle hem komedi hem de daha ciddi anlatılarda iz bırakmayı başarmış bir isim olarak anılmaktadır. Özellikle soğukkanlı (deadpan) anlatımıyla tanınan Murray, stüdyo temelli hafif komedilerden bağımsız dramalara uzanan çok geniş bir yelpazede, karakterini tek bir tona hapsetmeyen yorumu sayesinde dikkat çekmiştir. Kariyeri boyunca sık sık Ivan Reitman, Harold Ramis, Wes Anderson, Sofia Coppola ve Jim Jarmusch gibi yönetmenlerle birlikte üretim yapmış; farklı estetiklerin içinde özgün varlığını koruyarak sahne ve perdede karşılık bulmuştur. Elde ettiği birikimin takdir edildiği alanlar da oldukça çeşitlidir: BAFTA Ödülü, iki Emmy Ödülü, bir Golden Globe Ödülü ve iki Independent Spirit Ödülü bulunmakta; ayrıca bir Akademi Ödülü adaylığı da kariyerinin önemli duraklarından biri olarak öne çıkmaktadır. 2016 yılında ise Amerika’da mizah geleneğine yaptığı katkılar nedeniyle Mark Twain Amerikan Mizah Ödülü ile onurlandırılmıştır. Murray, Chicago’nun kuzey banliyölerinden biri olan Wilmette’de büyümüştür. Evanston, Illinois’te doğan oyuncu, Lucille ve Edward Joseph Murray II’nin oğludur; Lucille, mektup dağıtım biriminde “mail-room” bölümünde çalışmış; Edward Joseph Murray II ise kereste satış alanında faaliyet göstermiştir. İrlanda Katolik geleneğine bağlı, kalabalık bir aile ortamında yetişen Murray’in sekiz kardeşi daha vardır. Aile kökleri de farklı bölgelerle bağlantılı biçimde aktarılır: babasının büyükbabası County Cork’tan; annesinin soyunun da County Galway’den geldiği bilinmektedir. Bu geniş kardeşlik içinde John Murray, Joel Murray ve Brian Doyle-Murray gibi isimler de oyunculuk alanına yönelmiştir; böylece aile içinde sanatla kurulan bağın sürekliliği de görünür hale gelmiştir. Eğitim hayatında Regis University’de, Denver, Colorado’da bir yıl boyunca tıp öncesi (pre-med) eğitimi görmüştür. Ancak süreci tamamlamadan ayrılmış; özellikle esrar bulundurma nedeniyle yaşadığı bir tutuklanma sonrasında hayatındaki yön değişmiş ve ardından 1973 yılında komedi alanında bir kariyer hedefiyle New York City’ye taşınmıştır. New York’ta stand-up ve sahne dünyasına daha görünür adımlar atarak, National Lampoon Radio Hour programına katılmış; ardından National Lampoon sahne gösterisi olan Lemmings’te de yer almıştır. Bu dönem, onun hem komedi dilini geliştirdiği hem de topluluk önünde rahat hareket edebilme becerisini pekiştirdiği bir basamak olarak değerlendirilmiştir. 1977 yılında Saturday Night Live kadrosuna dahil olan Murray, kısa sürede programın en sevilen oyuncularından biri haline gelmiş; deadpan anlatımıyla öne çıktığı kadar, doğaçlama yapabilme ve anlık yaratıcılığını karakterin içine sindirme becerisiyle de dikkat çekmiştir. 1980 yılında gösteriden ayrılarak daha yoğun biçimde film kariyerine yönelmiştir. Bu geçiş, onu perdede daha geniş bir izleyici kitlesine ulaştıran dönemin kapısını aralamıştır. 1979 tarihli Meatballs ile ilk büyük film rolünü almış; ardından Caddyshack (1980), Stripes (1981), Ghostbusters (1984) ve Groundhog Day (1993) gibi gişe ve popülerlik açısından güçlü komedilerde başrol ve etkili performanslarla yer almıştır. Murray yalnızca komediyle sınırlı kalmamış; eleştirel ilgi gören bazı dramatik yapımlarda da yer alarak Lost in Translation (2003) ve Broken Flowers (2005) gibi örneklerde dramatik tonun gerektirdiği mesafeyi ve duygu yönetimini farklı bir güçle ortaya koymuştur. Bill Murray’in çalışma ve yaşam tarzına dair kamuoyuna yansıyan yönleri de, onu eşsiz kılan unsurlardan biri sayılmaktadır. Kendine has, sıra dışı ve öngörülemez davranışlarıyla zaman zaman gündeme gelmiştir; film setlerinden veya projelerden kaybolduğu, hatta çalışmayı sevmediğine dair sözleriyle anıldığı bilinmektedir. Buna karşın, onun tanınan bir başka yüzü daha vardır: arkadaşlarına ve birlikte çalıştığı oyunculara destek olma konusunda cömertliğiyle öne çıkması, bu karakterin yalnızca “risk alan” bir figür olmadığını; aynı zamanda ekip içinde insan ilişkilerine değer veren bir tutum taşıdığını da gösterir. Billy Murray’in sinemadaki yolu, tek bir kalıba bağlı kalmayan anlatımı, farklı türlerdeki esnekliği ve yaratıcı ortaklıkların getirdiği üretkenliğiyle şekillenmiş; onu hem komedi dünyasında hem de daha ciddi anlatılarda akılda kalan bir isim haline getirmiştir.
Photos 8
Awards 8
-
Mark Twain Prize for American Humor (2016)
Winner
-
Mini dizi ya da Filmlerde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Emmy Ödülü (2015)
Winner Olive Kitteridge
-
International Cinephile Society Award for Best Actor (2004)
Winner Bir Konuşabilse
-
En İyi Erkek Oyuncu Bağımsız Ruh Ödülü (2003)
Winner
-
Altın Küre Ödülleri (2003)
Winner
-
BAFTA En İyi Erkek Oyuncu Ödülü
Winner
-
Bağımsız Ruh Ödülleri
Winner
-
En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü (2004)
Nominee Bir Konuşabilse
Movies
Comments 0
Share your thoughts about this title
Sign InNo comments yet. Be the first to comment!