Ana Vaz

Ana Vaz, 1 Ocak 1986’da Brasília’nın Distrito Federal bölgesinde dünyaya geldi. Sanatçı ve yönetmen kimliğiyle öne çıkan Vaz’ın sineması; benlik ile öteki arasındaki bağları, mit ile tarihi birbirine yaklaştırıp uzaklaştıran soruları ve bunların etrafında kurulan anlam evrenini işitsel-görsel bir araştırmaya dönüştürür. Onun filmleri yalnızca anlatı kurmakla kalmaz; genişletilmiş üretimler olarak da düşünülen işlerinde, işaretler, göndermeler ve bakış açıları üzerinden örülen bir kozmoloji aracılığıyla farklı gerçeklik katmanlarını birlikte düşünmeye davet eder. Bu yaklaşım, kameranın yakaladığı görüntülerle daha önce kayda girmiş malzemeleri bir araya getirirken, ortaya çıkan bütünde hem etnografik gözlemin hem de spekülatif (tahmine dayalı) bir okumanın aynı anda var olmasını sağlar. Ana Vaz’ın kullandığı kurgu mantığı; bulunduğu ortamdan toplanmış ve çekimle yeniden inşa edilmiş parçaların oluşturduğu derlemelerle, hem “kültürlenmiş” hem de daha “vahşi” addedilen çevrelerin üzerine sinmiş sürtüşmeleri ve bununla birlikte şekillenen kurmaca katmanları görünür kılmayı hedefler; böylece bir mekânda yaşayan çoklu toplulukların hikâyeleri, yalnızca temsil edilmek yerine yeniden kurulmuş anlam ilişkileri içinde ele alınır. Vaz, Royal Melbourne Institute of Technology’den mezun olmasının yanı sıra Le Fresnoy – Studio National des Arts Contemporains eğitimini tamamlayarak çağdaş sanat pratikleri içinde derinleşti. Akademik ve üretim odaklı bir başka deneyim olarak SPEAP’ın (SciencesPo School of Political Arts) üyesi oldu; proje, Bruno Latour’un tasarladığı ve yönettiği bir girişim olarak şekillenmişti. Çalışmalarının güncel dolaşımı, uluslararası film festivallerinin farklı bölümlerinde yankı buldu; New York Film Festival – Projections, TIFF Wavelengths, CPH:DOX, Videobrasil, Courtisane, Cinéma du Réel ve Lux Salon gibi etkinliklerde yapılan gösterimlerle izleyiciyle buluştu. Yönetmenliğini yaptığı ve bilinen yapımları arasında Hanabi de yer alır. 2015 yılında ise Film Society of Lincoln Center tarafından verilen Kazuko Trust Award’ın sahibi oldu; ödül, hareketli görüntü alanındaki sanatsal üstünlüğü ve üretimdeki yenilikçi yaklaşımı özellikle takdir eden bir değerlendirmeyle kendisine sunuldu. Ana Vaz’ın kariyerinde kolektif üretim de belirleyici bir yer tutar. Tristan Bera, Nuno da Luz, Elida Hoëg ve Clémence Seurat ile birlikte “Coyote” adlı kolektifin kurucu üyeleri arasında bulunur. Bu topluluk, ekoloji, antropoloji, etnoloji ve siyaset bilimi gibi disiplinleri kesişen bir bakışla bir araya getirir; farklı platformlar üzerinden yürüttüğü çalışmalarla disiplinler arası bir alan açmayı amaçlar. Filmlerinin dağıtımı ise Light Cone ile The Canadian Filmmaker Distribution Centre aracılığıyla gerçekleşir. Böylece Ana Vaz’ın üretimi, hem akademiden beslenen metodik bir zihinle hem de işaretlerin kurduğu anlam ağlarına duyarlı bir anlatım arayışıyla, çağdaş sanat ile hareketli görüntü arasındaki yaratıcı sınırları yeniden çizerek yoluna devam eder.