Nanni Moretti
Giovanni “Nanni” Moretti (İtalyanca telaffuz: [ˈnanni moˈretti]; 19 Ağustos 1953 doğumlu), İtalyan bir film yönetmeni, yapımcı, senarist ve oyuncu olarak sinema dünyasında kendine özgü bir yer edinmiştir. 2001 yılında Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye’yi kazanan Moretti, 2012’de de Cannes Film Festivali Uluslararası Yarışması Jürisi’nin başkanlığını üstlenmiştir. Ödül yolculuğu yalnızca tek bir başarıyla sınırlı değildir: “The Son’s Room / La stanza del figlio” ile 2001 Cannes’ta Altın Palmiye; “The Mass is Ended / La messa è finita” ile 1986 Berlin Film Festivali’nde Gümüş Ayı (Özel Jüri Ödülü); “Sweet Dreams / Sogni d’oro” ile 1981 Venedik Film Festivali’nde Gümüş Aslan; ayrıca “Caro diario” için 1994’te, “The Son’s Room” için 2001’de ve “Il caimano” için 2006’da üç kez David di Donatello Ödülü (En İyi Film) kazanmıştır. Moretti, İtalya’da Bruneck’te (Brunico) doğmuştur. Roman kökenli ailesi öğretmenlerden oluşur; anne-babası her ikisi de eğitimciydi. Babası, Roma’daki Sapienza Üniversitesi’nde Yunan dili öğretmenliği yapan ve aynı zamanda dönemin önemli isimlerinden biri olan epigrafi uzmanı Luigi Moretti’dir; Luigi Moretti’nin vefatıyla anılan “late epigraphist” ifadesi, onun bilimsel kimliğini vurgular. Moretti’nin kardeşi Franco Moretti ise edebiyat alanında çalışan bir bilim insanı (literary scholar) olarak tanımlanır. Çocukluk yıllarından itibaren iki ana ilgi alanı öne çıkar: sinema ve su topu. Öğrenimini tamamladıktan sonra yapımcılık alanına yönelir; ardından kariyerinin ilk adımlarını yönetmenlik tarafında hızla görünür kılacak bir üretime geçer. 1973 yılında ilk iki kısa filmi olan “Pâté de bourgeois” ve “The Defeat (La sconfitta)”yı yönetir. Moretti’nin uzun metraj başlangıcı 1976’da yayımlanan “Io sono un autarchico (I Am Self-Sufficient / Kendine Yeten)” ile gerçekleşir. 1978’de ise hem yazıp hem yönettiği hem de başrolünde yer aldığı “Ecce Bombo” gelir; film, bir öğrencinin çevresiyle yaşadığı sorunları merkeze alan bir hikâyeyi anlatır. “Ecce Bombo” Cannes Festivali’nde gösterime sunulur. Daha sonra gelen işler, festival sahnelerinde de iz bırakır: “Sogni d’oro” 38. Venedik Uluslararası Film Festivali’nde Gümüş Aslan’ı kazanırken, “La messa è finita” 36. Berlin Uluslararası Film Festivali’nde Gümüş Ayı (Özel Jüri Ödülü) ile ödüllendirilir. Moretti’nin özellikle sık anılan filmleri arasında “Caro diario (Dear Diary, 1993)” ve 1998’de gelen devam halkası “Aprile” yer alır. Onun uluslararası görünürlüğünü daha da güçlendiren yapımı ise “La stanza del figlio (The Son’s Room, 2001)” olur; bu film, 2001 Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye’yi kazanır. Moretti, filmlerinde bazı oyuncuları birden fazla kez kullanma eğilimini de korur; genellikle bu tekrarlar küçük roller şeklinde ortaya çıkar. Biyografide özellikle şu tekrarlar vurgulanır: Babası Luigi Moretti 6 filmde yer alırken, Dario Cantarelli ve Mauro Fabretti 5’er filmde; Antonio Petrocelli ise 4 filmde görünür. Moretti’nin daha dikkate değer ve daha sık tercih ettiği İtalyan oyuncular arasında Silvio Orlando da vardır; Orlando, 5 filmde yer alır ve “Il caimano”da başkarakter rolünü üstlenir. Laura Morante ise “Sogni d’oro”, “Bianca” ve “The Son’s Room”da öne çıkan biçimde yer alır; onun da Moretti sinemasının atmosferine düzenli biçimde ortak olduğu belirtilir. Daha kişisel deneyimleri de filmlerine sızar: İtalya’nın şampiyonalarında su topu oynadığı, özellikle B bölümünde mücadele ettiği için edindiği birikim, “Palombella Rossa”yı besler; “palombella” kelimesi “little pigeon (küçük güvercin)” anlamına gelir ve lob atışı türünü çağrıştırır. Moretti’nin sanatsal imzası, Avrupa sınırları dışında çok yaygın biçimde karşılık bulmasa da İtalya içinde oldukça tanınır. Onun filmleri çoğu zaman kendisiyle birlikte yürüyen, ince alaycı bir mizahla örülü ve aynı zamanda tuhaf/egzantrik bir duyarlılık taşıyan yapımlardır. Oyunculuk kariyeri açısından da en güncel rolü “Mia Madre (My Mother, 2015)” filminde ortaya çıkar. Sinemasının içeriğinde olduğu kadar söyleminde de politik tonlar belirginleşir; açık sözlü bir sol görüşlü politik tutum benimsediği aktarılır. 2002’de Silvio Berlusconi hükümetine karşı sokak protestoları örgütler. “Il caimano (2006)”da Berlusconi’nin tartışmalarının bir kısmı doğrudan ele alınır; filmin, İtalyan başbakanını konu alan üç portresinden birinde Moretti bizzat Berlusconi’yi canlandırır. “Aprile” de yine İtalya’nın siyasi gündemini ve Moretti’nin bu gündeme dair bakışını merkeze alarak aynı damar üzerinden ilerler. Ayrıca 2011 tarihli “We Have a Pope (Papa’yı Seçtik / Papa Var)” filmi, 2011 Cannes Film Festivali’nde Yarışma (In Competition) bölümünde gösterime sunulur.
Photos 4
Awards 19
-
Commandeur des Arts et des Lettres (2012)
Winner
-
Carrosse d'or (2004)
Winner
-
Altın Palmiye (2001)
Winner Oğul Odası
-
İtalya Cumhuriyeti Liyakat Nişanı Büyük Subayı (1996)
Winner
-
European Film Academy Critics Award (1994)
Winner Caro diario
-
Cannes Film Festivali En İyi Yönetmen Ödülü (1994)
Winner Caro diario
-
Silver Bear Grand Jury Prize (1986)
Winner The Mass Is Ended
-
Grand Jury Prize of the Venice Film Festival (1981)
Winner Sogni d'oro
-
Nastro d'Argento for the director of the best film
Winner
-
David di Donatello for Best Actor
Winner
-
Nastro d'Argento for Best Producer
Winner
-
David di Donatello for Best Film
Winner
-
David di Donatello for Best Producer
Winner
-
David di Donatello for Best Documentary
Winner
-
David di Donatello for Best Director
Winner
-
European Film Award for Best Director (2015)
Nominee Annem (film, 2015)
-
European Film Award - People's Choice Award for Best Director (2001)
Nominee Oğul Odası
-
Jameson People's Choice Award for Best Actor (2001)
Nominee Oğul Odası
-
European Film Award for Best Film (2001)
Nominee Oğul Odası
Movies
Comments 0
Share your thoughts about this title
Sign InNo comments yet. Be the first to comment!